Nghị định 361/2025/NĐ-CP quy định vị trí việc làm công chức

TÓM TẮT NGHỊ ĐỊNH 361/2025/NĐ-CP

Quy định mới về vị trí việc làm công chức

Ngày 31/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 361/2025/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm công chức, có hiệu lực từ ngày ký ban hành.

Nghị định này áp dụng cho các cơ quan, tổ chức hành chính như bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã, cùng các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Ngoài ra, các cơ quan như Văn phòng Chủ tịch nước, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, và Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cũng có thể áp dụng quy định này.

- Nguyên tắc xác định và quản lý vị trí việc làm

Nghị định quy định việc xác định và quản lý vị trí việc làm phải tuân thủ các quy định của Đảng và pháp luật, đảm bảo tính khách quan, công khai, minh bạch và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan. Việc quản lý vị trí việc làm cần thường xuyên rà soát, điều chỉnh khi có thay đổi về chức năng, nhiệm vụ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý.

- Xác định và phê duyệt vị trí việc làm

Các cơ quan sử dụng công chức phải xác định vị trí việc làm dựa trên danh mục vị trí việc làm khung và xây dựng bản mô tả công việc cùng khung năng lực cho từng vị trí. Hồ sơ đề nghị phê duyệt vị trí việc làm cần được gửi đến cơ quan có thẩm quyền để rà soát và phê duyệt. Quá trình này bao gồm việc kiểm tra sự phù hợp của danh mục vị trí việc làm và tỷ lệ công chức cần bố trí.

- Tỷ lệ công chức bố trí theo vị trí việc làm

Nghị định quy định tỷ lệ công chức bố trí theo vị trí việc làm ở các cấp khác nhau. Ví dụ, tỷ lệ công chức xếp ngạch chuyên viên cao cấp không vượt quá 40% tổng số biên chế của đơn vị ở cấp bộ, và tỷ lệ này có thể khác nhau tùy theo chức năng và nhiệm vụ của từng cơ quan.

- Xếp ngạch công chức theo vị trí việc làm

Công chức được xếp ngạch theo vị trí việc làm dựa trên bản mô tả công việc và khung năng lực. Việc xếp ngạch phải đảm bảo đúng tỷ lệ đã được phê duyệt và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan.

Nghị định này thay thế các quy định trước đây về vị trí việc làm công chức và yêu cầu các cơ quan hoàn thành việc bố trí và xếp ngạch công chức theo quy định mới trước ngày 01/7/2027.

Nghị định 361/2025/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày 31/12/2025

MỤC LỤC

Chương I NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Điều 2. Đối tượng áp dụng

Điều 3. Nguyên tắc xác định, quản lý vị trí việc làm

Chương II XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ VIỆC LÀM, TỶ LỆ CÔNG CHỨC BỐ TRÍ THEO VỊ TRÍ VIỆC LÀM

Điều 4. Xác định vị trí việc làm, xây dựng bản mô tả công việc và khung năng lực của vị trí việc làm

Điều 5. Phê duyệt vị trí việc làm

Điều 6. Điều chỉnh vị trí việc làm trong cơ quan, tổ chức

Điều 7. Tỷ lệ công chức bố trí theo vị trí việc làm ở bộ

Điều 8. Tỷ lệ công chức bố trí theo vị trí việc làm ở cấp tỉnh và ở cấp xã

Điều 9. Xếp ngạch công chức theo vị trí việc làm

Chương III THẨM QUYỀN, TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ, QUYẾT ĐỊNH VỊ TRÍ VIỆC LÀM

Điều 10. Thẩm quyền, trách nhiệm của Bộ Nội vụ

Điều 11. Thẩm quyền, trách nhiệm của bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Điều 12. Thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan sử dụng công chức

Chương IV ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH

Điều 13. Hiệu lực thi hành

Điều 14. Điều khoản chuyển tiếp và áp dụng

Điều 15. Trách nhiệm thi hành

Phụ lục I

Phụ lục II

Phụ lục III

Phụ lục IV

Phụ lục V

Phụ lục VI

45 CÂU TRẮC NGHIỆM CÓ ĐÁP ÁN

Chương I NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Câu 1: Nghị định 361/2025/NĐ-CP quy định về nội dung gì?
A. Quy định về tiêu chuẩn chức danh công chức cấp xã.
B. Quy định về vị trí việc làm công chức.
C. Quy định về chế độ tiền lương đối với công chức.
D. Quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.
Đáp án đúng: B
Căn cứ trích dẫn: Điều 1 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Nghị định này quy định nguyên tắc, trình tự, thủ tục xây dựng, thẩm quyền phê duyệt vị trí việc làm và tỷ lệ công chức bố trí theo vị trí việc làm quy định tại Luật Cán bộ, công chức số 80/2025/QH15."
Giải thích: Ngay tại Điều 1, phạm vi điều chỉnh của Nghị định đã được xác định rất rõ ràng. Nghị định này tập trung cụ thể vào việc quản lý vị trí việc làm, bao gồm cách thức xây dựng, trình tự thủ tục và thẩm quyền phê duyệt danh mục vị trí việc làm, cũng như tỷ lệ phân bổ công chức. Các phương án còn lại liên quan đến những nội dung khác của quản lý công chức không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.

Câu 2: Đối tượng áp dụng của Nghị định 361/2025/NĐ-CP bao gồm cơ quan, tổ chức hành chính nào sau đây?
A. Bộ, cơ quan ngang bộ và các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc.
B. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
C. Các tổ chức chính trị - xã hội từ trung ương đến địa phương.
D. Các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đáp án đúng: B
Căn cứ trích dẫn: Điểm b Khoản 1 Điều 2 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh); cơ quan chuyên môn, cơ quan, tổ chức hành chính thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh..."
Giải thích: Khoản 1 Điều 2 liệt kê các nhóm đối tượng thuộc phạm vi áp dụng, trong đó có UBND cấp tỉnh và các cơ quan hành chính trực thuộc. Cơ quan của Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội được quy định tại Khoản 2, là đối tượng có quy định riêng và không thuộc phạm vi áp dụng trực tiếp của Nghị định này.

Câu 3: Trong phạm vi điều chỉnh của Nghị định, thuật ngữ "bộ" được hiểu như thế nào?
A. Chỉ bao gồm các bộ và cơ quan ngang bộ.
B. Bộ, cơ quan ngang bộ và Tòa án nhân dân tối cao.
C. Bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức do Chính phủ thành lập không phải đơn vị sự nghiệp công lập được giao thẩm quyền quản lý công chức.
D. Mọi cơ quan, tổ chức ở trung ương do Chính phủ thành lập.
Đáp án đúng: C
Căn cứ trích dẫn: Điểm a Khoản 1 Điều 2 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thành lập mà không phải là đơn vị sự nghiệp công lập trong trường hợp được giao thẩm quyền quản lý công chức (sau đây gọi chung là bộ)..."
Giải thích: Điểm a đã mở rộng định nghĩa "bộ" không chỉ gồm các bộ, cơ quan ngang bộ mà còn bao gồm cả những tổ chức đặc thù do Chính phủ/Thủ tướng thành lập, nhưng phải thỏa mãn hai điều kiện: không phải đơn vị sự nghiệp công lập và được giao thẩm quyền quản lý công chức.

Câu 4: Quy định về danh mục vị trí việc làm trong các cơ quan của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thuộc thẩm quyền của cơ quan nào?
A. Chính phủ quy định.
B. Bộ Nội vụ hướng dẫn.
C. Cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam quy định.
D. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành.
Đáp án đúng: C
Căn cứ trích dẫn: Khoản 2 Điều 2 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam quy định danh mục vị trí việc làm và tỷ lệ công chức bố trí theo vị trí việc làm trong các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội."
Giải thích: Đây là nguyên tắc thể hiện sự lãnh đạo thống nhất của Đảng. Dù là cơ quan trong hệ thống chính trị, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động theo Điều lệ riêng, nhưng danh mục vị trí việc làm cho khối này sẽ do cơ quan có thẩm quyền của Đảng quyết định chứ không phải Chính phủ hay Mặt trận tự quyết.

Câu 5: Theo Nghị định, ai có thẩm quyền quyết định việc áp dụng Nghị định này đối với công chức trong bộ máy giúp việc của Tòa án nhân dân tối cao?
A. Thủ tướng Chính phủ.
B. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
C. Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
D. Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Đáp án đúng: B
Căn cứ trích dẫn: Khoản 3 Điều 2 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "...Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước quyết định việc áp dụng quy định tại Nghị định này đối với công chức trong cơ quan, bộ máy hành chính giúp việc thuộc phạm vi quản lý."
Giải thích: Xuất phát từ nguyên tắc phân công, phối hợp và độc lập tư pháp, những người đứng đầu các thiết chế hiến định độc lập như Tòa án, Viện kiểm sát, Kiểm toán nhà nước được trao toàn quyền quyết định xem có áp dụng hay không và áp dụng như thế nào Nghị định này trong cơ quan mình cho phù hợp với đặc thù.

Câu 6: Nghị định này áp dụng cho công chức làm việc tại cấp hành chính nào sau đây?
A. Chỉ áp dụng cho cấp bộ và cấp tỉnh.
B. Chỉ áp dụng cho cấp tỉnh và cấp xã.
C. Áp dụng cho cấp bộ, cấp tỉnh và cấp xã.
D. Chỉ áp dụng cho cấp bộ và cấp huyện.
Đáp án đúng: C
Căn cứ trích dẫn: Khoản 1 Điều 2 Nghị định 361/2025/NĐ-CP, bao gồm các điểm a, b và c: "a) Bộ, cơ quan ngang bộ... b) Ủy ban nhân dân tỉnh... c) Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu..."
Giải thích: Phạm vi áp dụng theo chiều dọc đã bao phủ toàn bộ ba cấp hành chính nhà nước là bộ (trung ương), tỉnh và xã. Đáng chú ý, sau khi bỏ cấp huyện, Nghị định này là văn bản pháp quy mới với phạm vi điều chỉnh trực tiếp xuống đến tận cấp xã, thể hiện rõ mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Câu 7: Trong các nguyên tắc xác định vị trí việc làm, nguyên tắc nào sau đây là KHÔNG đúng theo Nghị định?
A. Thường xuyên rà soát, điều chỉnh khi có thay đổi chức năng, nhiệm vụ.
B. Gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức trên cơ sở danh mục khung.
C. Phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của cơ quan.
D. Cố định, không thay đổi danh mục vị trí việc làm trong nhiệm kỳ.
Đáp án đúng: D
Căn cứ trích dẫn: Khoản 3 Điều 3 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Thường xuyên rà soát, điều chỉnh kịp thời về danh mục vị trí việc làm được sử dụng tại cơ quan, tổ chức khi có thay đổi chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực theo quy định của cấp có thẩm quyền."
Giải thích: Nguyên tắc "thường xuyên rà soát, điều chỉnh" khẳng định danh mục vị trí việc làm có tính động và mở, thay đổi theo thực tế hoạt động. Việc "cố định, không thay đổi" là hoàn toàn trái ngược, mâu thuẫn với tinh thần cải cách, cập nhật liên tục của nền hành chính hiện đại.

Câu 8: Nguyên tắc "liên thông, thống nhất trong công tác cán bộ" gắn liền với yêu cầu nào dưới đây?
A. Việc quản lý vị trí việc làm chỉ phục vụ cho công tác tuyển dụng.
B. Đề cao trách nhiệm người đứng đầu, gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức.
C. Đảm bảo mỗi công chức chỉ làm một công việc cố định suốt sự nghiệp.
D. Hạn chế phân cấp, tập trung thẩm quyền về một cơ quan duy nhất.
Đáp án đúng: B
Căn cứ trích dẫn: Khoản 4 Điều 3 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý, sử dụng, bố trí công chức theo vị trí việc làm trên cơ sở danh mục vị trí việc làm khung theo quy định của Chính phủ, gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức; bảo đảm liên thông, thống nhất trong công tác cán bộ."
Giải thích: Tính liên thông và thống nhất trong công tác cán bộ không chỉ nằm ở mặt thủ tục, mà cốt lõi ở cơ chế quản lý. Nó đòi hỏi sự phân cấp mạnh mẽ, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả công việc của cấp dưới, từ đó mới tạo ra một hệ thống cán bộ được quản lý đồng bộ từ vị trí việc làm đến đánh giá hiệu suất.

Câu 9: Đối tượng nào sau đây KHÔNG nằm trong phạm vi điều chỉnh của Nghị định 361/2025/NĐ-CP?
A. Công chức thuộc biên chế của Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh.
B. Người làm việc theo hợp đồng lao động ở vị trí việc làm công chức.
C. Công chức làm việc tại Bộ Công an.
D. Cán bộ, công chức cấp xã.
Đáp án đúng: C
Căn cứ trích dẫn: Khoản 4 Điều 2 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định việc áp dụng quy định tại Nghị định này đối với công chức làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý."
Giải thích: Sự khác biệt nằm ở chỗ "thuộc phạm vi điều chỉnh" và "thuộc thẩm quyền quyết định áp dụng". Công chức trong Quân đội và Công an không đương nhiên phải tuân thủ mọi điều khoản của Nghị định này. Bộ trưởng Bộ Công an sẽ dựa vào đặc thù lực lượng vũ trang để có quyết định áp dụng riêng, phù hợp và độc lập.

Câu 10: Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số được quy định là một trong những nội dung gì của Nghị định?
A. Thẩm quyền phê duyệt vị trí việc làm.
B. Nguyên tắc xác định, quản lý vị trí việc làm.
C. Trình tự xây dựng đề án vị trí việc làm.
D. Đối tượng áp dụng của Nghị định.
Đáp án đúng: B
Căn cứ trích dẫn: Khoản 5 Điều 3 Nghị định 361/2025/NĐ-CP: "Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý vị trí việc làm."
Giải thích: Đây là một định hướng quan trọng được nâng lên thành nguyên tắc bắt buộc. Việc đưa nội dung này vào Điều 3 chỉ ra rằng quản lý vị trí việc làm không chỉ là những quy trình hành chính mà phải được thực hiện trên nền tảng công nghệ, đảm bảo cơ sở dữ liệu số, giúp việc quản lý chính xác và minh bạch hơn.